Hoofdmenu openen

Mechelen Mapt β

Wijzigingen

Willem De Gortter

556 bytes verwijderd, 31 maart
Filmlinks YtNew; std doch niet (voldoende) de Bibliografie, Literatuur en bronvermeldigen. Geredigeerd.
[[Bestand:Praalwagen Peoene.jpg|thumb|250px|<div>'''Praalwagen rederijkerskamer "De Peoene"'''</div>]]
'''Willem De Gortter''' werd , geboren te [[Mechelen]] op 15 maart 1585 en overleed overleden in [[wp:Noord-Nederland|Noord-Nederland]] tussen 1637 en 1656. Willem De Gortter , was een [[wp:Schrijver|schrijver]] en [[wp:Rederijker|rederijker]].
==Biografie==
Willem De Gortter’s Gortters ouders kwamen waren uit een familie van schippers en kooplieden van het Nederlandse [[wp:Gorinchem|Gorinchem]], die zich – in de eerste helft van de 16e eeuw – in verhuisd naar Mechelen hadden gevestigd. Deze familie bestond uit [[wp:Schipper|schippers]] en [[wp:Handelaar|kooplieden]], waar ook Willem kooppman werd.
In Mechelen was Willem De Gortter koopman en 1603 werd hij lid (en allicht later factoor <ref>[http[encyclo://www.encyclo.nl/begrip/Factoor Factoorfactoor|factoor]]</ref>) van [[Theater De Peoene|de Mechelse rederijkerskamer “De Peoene”''De Peoene'']]. Zijn [[wp:Refrein (dichtvorm)|refreinen]], [[wp:Sonnet|sonnetten]], [[wp:Ballade|ballades]], jaarschriften, [[wp:Retrograad (woordenlijst)|retrograden]] en [[wp:Lied|liedjes]] dateren alle vooral uit de periode 1603-'18 en vormden een 115 [[wp:Folio|folio]]bladen dikke bundel, versierd met door Willem Coxie, zoon van [[Michiel Coxie|Michiel]], in kleur geschilderde afbeeldingen van krijgslieden in uniformen uit de periode van de [[wp:Raad van Beroerten|Bloedraad]]. Hij hoort tot het fonds van de Gentse verzamelaar [[wp:Karel van Hulthem|Karel Van Hulthem]] in 1603de [[wp:Koninklijke Bibliotheek van België|Koninklijke Bibliotheek van België]] te Brussel.
Als getuige van zijn tijd schreef Willem De Gortter’s werk bestond uit [[wp:Refrein (dichtvorm)|refreinen]]Gortter verschillende jaarschriften. Soms was de aanleiding de dood van een familielid, [[wp:Sonnet|sonnetten]]waaronder zijn grootmoeder Elisabeth De Gortter, [[wp:Ballade|ballades]]Pauwel De Gortter in 1604, jaarschriftenCornelis De Gortter in 1608 of van Ferdinand, [[wp:Retrograad (woordenlijst)|retrograden]] Floris en [[wp:Lied|liedjes]]Willem De Gortter De Oude in 1618. Dit [[wp-fr:In-folio|in-folio <sup>(fr)</sup>]], samen een 115 bladzijden dik, bevond zich in de bibliotheek van Bij de Gentse verzamelaar [[wp:Karel van Hulthem|Karel Van Hulthem]] (nu [[wp:Koninklijke Bibliotheek van België|Koninklijke Bibliotheek dood van België in Brussel]]) en was versierd metdeze laatste, in kleurop 81-jarige leeftijd, geschilderde afbeeldingen van [[wp:Militair|krijgslieden]] in hekelde Willem De Gortter vooral [[wp:UniformTachtigjarige Oorlog|uniform]]. <ref>[http://books.google.be/books?id=fn8AAAAAcAAJ&pg=PA379&lpg=PA379&dq=willem+de+gortter&source=bl&ots=zwjUMMZv7f&sig=ppXlfwDw_5b5tSvbL-1QaXeLxuU&hl=nl#v=onepage&q=willem%20de%20gortter&f=false “Belgisch museum voor de Nederduitsche tael-en letterkunde Spanjaarden en de geschiedenis des vaderlands - Deel 1” - J.F. Willems]</ref> Deze tekeningen werden gemaakt door Willem Coxie, zoon van [[Michiel CoxieSpaansgezinden]]in Mechelen.
Als getuige van zijn tijd schreef Willem De Gortter verschillende jaarschriften. Soms was de aanleiding de dood van een familielid, waaronder zijn grootmoeder Elisabeth De Gortter, Pauwel De Gortter Nog in 1604, Cornelis De Gortter in 1608 of van Ferdinand, Floris en Willem De Gortter De Oude in 1618. Bij de dood van Willem De Gortter De Oude (In 1618 was deze 81 dat jaar oud) hekelde Willem De Gortter vooral [[wp:Tachtigjarige Oorlog|de Spanjaarden en de Spaansgezinden]] in Mechelen.  In 1618 won Willem De Gortter de eerste prijs op een refreinenfeest in het Nederlandse [[wp:'s-Hertogenbosch|'s-Hertogenbosch]]. Omwille Tegen 1620 had hij omwille van zijn [[wp:Protestantisme|Protestanseprotestantse]] geloofsgezindheid verliet Willem De Gortter, rond 1620, Mechelen. Zijn naam dook niet langer op in “De Schadtkist der Philosphen”, een werk dat werd gedrukt in 1621 door [[Familie Jaye|Hendrik Jaye]] ter verlaten: Ter gelegenheid van het toenmalige plaatselijke [[wp:Landjuweel|landjuweel]]. Willem van dat jaar drukte [[Familie Jaye|Hendrik Jaye]] in 1621 'De Schadtkist der Philosphen' maar De Gortter dook op Gortters naam kwam er al niet meer in voor; hij zou opduiken in [[wp:Antwerpen (stad)|Antwerpen]].
Willem De Gortter was een groot [[wp:Orangisme|Orangist]]. In veel van zijn sonnetten en ballades sprak hij lof van prins [[wp:Willem van Oranje|Willem van Oranje]], <ref>[http://literatuurgeschiedenis.dbnl.nl/tekst/laan005lett01_01/laan005lett01_01_8403.htm Literatuurgeschiedenis]</ref> van [[wp:Maurits van Oranje|prins Maurits]] en van [[wp:Filips van Marnix van Sint-Aldegonde|Filips van Marnix van Sint-Aldegonde]]. Willem De Gortter verliet Antwerpen, deels omwille van het verval van de Antwerpse koophandel, <ref>[http://www.dbnl.org/tekst/aa__001nieu02_01/aa__001nieu02_01_0203.php DBNL]</ref> maar ook omdat [[wp:Alexander Farnese|Alexander Farnese]], hertog van Parma, na het [[wp:Beleg van Antwerpen (1584-1585)|Beleg van Antwerpen (1584-1585)]], de bloei der Letteren had gefnuikt. <ref>[http://www.dbnl.org/tekst/wink002ontw03_01/wink002ontw03_01_0003.php DBNL]</ref>
==Varia==*De Gortter was gekend voor zijn lijfspreuk ''"Na ’t suer het soet"'Extra'.<ref>[http://books.google.be/books?id=ci6C6p4wg-cC&pg=PA49&lpg=PA49&dq=willem+de+gortter&source=bl&ots=g-hS333A3J&sig=rXbFjfeOEKUnNWPxxgLi0M4UQBQ&hl=nl#v=onepage&q=willem%20de%20gortter&f=false “Retoricaal memoriaal” - Th. C. J. van der Heijden]</ref>*De Gortter was een liefhebber van de gedichten van de Brechtse dichter [[wp:Jan van der Noot|Jan van der Noot]].<ref>[http://books.google.be/books?id=WhW2uoiO9k0C&pg=PA184&lpg=PA184&dq=willem+de+gortter&source=bl&ots=p-rBPRswT9&sig=cg5ERZm5w4iDjb5LdsW5hhJNfDU&hl=nl#v=onepage&q=willem%20de%20gortter&f=false “Schouwende fantasie” - Werner Waterschoot]</ref>*De Gortter bezat een afschrift van het toenmalige [[wp:Wilhelmus|Wilhelmus]], waarbij hij schreef dat deze ''"ghecomponeert ende ghemaeckt was door jonckheer Philips van Marnicx, heere van Sinte-Aldegonde, excellent poëet (1568)"''.<ref>[http://cf.hum.uva.nl/nhl/Marnix/1837.htm#04 Referentie]</ref>
Willem De Gortter was een liefhebber van de gedichten van de Brechtse dichter [[wp:Jan van der Noot|Jan van der Noot]]. <ref>[http://books.google.be/books?id=WhW2uoiO9k0C&pg=PA184&lpg=PA184&dq=willem+de+gortter&source=bl&ots=p-rBPRswT9&sig=cg5ERZm5w4iDjb5LdsW5hhJNfDU&hl=nl#vBibliografie=onepage&q=willem%20de%20gortter&f=false “Schouwende fantasie” - Werner Waterschoot]</ref> Willem De Gortter was gekend voor zijn lijfspreuk “Na ’t suer het soet”. <ref>[http://books.google.be/books?id=ci6C6p4wg-cC&pg=PA49&lpg=PA49&dq=willem+de+gortter&source=bl&ots=g-hS333A3J&sig=rXbFjfeOEKUnNWPxxgLi0M4UQBQ&hl=nl#v=onepage&q=willem%20de%20gortter&f=false “Retoricaal memoriaal” - Th. C. J. van der Heijden]</ref> Ook bezat Willem De Gortter een afschrift van het toenmalige [[wp:Wilhelmus|Wilhelmus]], waarbij hij schreef dat deze “ghecomponeert ende ghemaeckt was door jonckheer Philips van Marnicx, heere van Sinte-Aldegonde, excellent poëet (1568)”. <ref>[http://cf.hum.uva.nl/nhl/Marnix/1837.htm#04 Referentie]</ref> ==Boeken==Willem De Gortter schreef een aantal boeken *”Den Den nieuwen lusthof” – lusthof (1602 ) <ref>[http://www.dbnl.org/tekst/verm036verz02_01/verm036verz02_01_0077.php DBNL]</ref>*”Om Om 't hert te verheughen ghinck ick eens wandelen” – Boek met oude liedjes wandelen <ref>[http://books.google.be/books/about/Om_t_hert_te_verheughen_ghinck_ick_eens.html?id=TQpcGwAACAAJ&redir_esc=y Google Books]</ref>— Boek met oude liedjes *”AllAll' myn boecken” boecken <ref>[http://www.carbolineumpers.be/liedjes.html Carbolineumpers]</ref>
==Literatuur==
Biografieën over Willem De Gortter zijn terug te vinden in :
*”Nieuw biographisch, anthologisch en critisch woordenboek van Nederlandsche dichters - Deel 2” - A.J. van der Aa – 1845
*”Biographisch woordenboek der Nederlanden - Deel 7” - A.J. van der Aa – 1862
*”Het verzamelhandschrift van Willem De Gortter - Tekstuitgave met inleidende studie” – Jozef Van Caudenberg – KUL Faculteit letteren en wijsbegeerte - 1945
*”Letterkundig woordenboek voor Noord en Zuid” - K. ter Laan – 1952
Ook vinden we Daarnaast komt de naam van Willem De Gortter terug voor in:
*”Berichten wegens oude Nederduitsche dichters” in “Belgisch museum voor de Nederduitsche tael-en letterkunde en de geschiedenis des vaderlands - Deel 1” - J.F. Willems – 1837
*”Willem Witsen aan Arnold Marc Gorter” in “Volledige briefwisseling” - Willem Witsen - 1877-1923
*”Een raadselachtige figuur : de Mechelse rederijker Willem de Gortter” in “Jaarboek De Fonteine “ - E. van Autenboer – 1968 (heruitgegeven in 1974) ==Filmlinks==<div class="YtOnly YtNew"><div class="YtA"><div class="YtB"><youtube width="356" height="200">ZVPSWKItmDI</youtube></div>Satirische boekrol met Middelnederlandse nonsensliteratuur<br />in het Stadsarchief Mechelen</div></div><br />
==Externe links==
*[http://www.collectie.legermuseum.nl/asp/page.asp?alias=strategion&view=strategion&id=i001879&show=detail&priref=120194&collection=mediatheek&q= Legermuseum]
*[http://www.jstor.org/pss/25525998?searchUrl=%2Faction%2FdoBasicSearch%3Ffilter%3Diid%253A10.2307%252Fi25525994%26Query%3Dgortter%26Search.x%3D0%26Search.y%3D0%26wc%3Don&Search=yes The early paintings of the Scots brigade]
 
==Filmlinks==
<div class="YtOnly">
<div class="YtA" style="width:250px;"><div class="YtB">
<youtube>
title=Satirische boekrol met Middelnederlandse nonsensliteratuur in het Stadsarchief Mechelen
movie_url=http://www.youtube.com/watch?v=ZVPSWKItmDI
embed_source_url=http://www.youtube.com/v/ZVPSWKItmDI
width=252
height=200
wrap=no
</youtube></div></div>
</div>
==Bronnen==
<div class="References">
*[http://books.google.be/books?id=fn8AAAAAcAAJ&pg=PA370&lpg=PA379&hl=nl#v=onepage “Belgisch museum voor de Nederduitsche tael- en letterkunde en de geschiedenis des vaderlands - Deel 1” - J.F. Willems].
<references />
</div>
Controleur, bureaucraten, controlegebruikers, emailconfirmed, phantom, rollback, beheerders
13.369
bewerkingen