Hoofdmenu openen

Mechelen Mapt β

Wijzigingen

Cornelius Franciscus Nelis

748 bytes toegevoegd, 3 januari
Diverse aanvullingen en precizeringen (3). (O.m.) bibliografie nog verder na te zien.
==Biografie==
Cornelius Franciscus werd gedoopt in de Mechelse [[Sint-Romboutskathedraal]] als zoon van Cornelius/Cornelis/Corneel/Corneille Nelis/de Nélis, advocaat bij de [[Grote Raad van Mechelen]] en [[wp:Griffier|griffier]] van het land van [[Mechelse rand#Grimbergen|Grimbergen]]. Na een opleiding in de er nog immer naar geheten [[Schoolstraat]] aan de (ook Grote of Publieke of Latijnse School genoemde) Grootschool, het college der '[[oratoren]]', ging C.F. in [[wp:Leuven|Leuven]] studeren. Op zijn 17e <span title="De Artes was de voorloper van de huidige faculteiten Letteren en Wetenschappen, een soort polyvalente kandidaatsopleiding onderverdeeld in trivium (grammatisch-literair-filosofische vorming) en quadrivium (astronomie, geometrie, rekenkunde, muziek). Een magisterdiploma in de Artes gaf toegang tot de hogere faculteiten (geneeskunde, godgeleerdheid, kerkelijk of [verouderd] burgerlijk recht) en de uitblinker op de eerste plaats kon rekenen op een zeer aardige academische, kerkelijke en/of politieke carrière.">primus in de Artes</span>, vond in zijn geboortestad een heuse [[Cavalcade#Primus_van_Leuven|cavalcade te zijner ere]] plaats.<ref name="RJ1">{{Citeer web|url=http://bib.kuleuven.be/over-ons/publicaties/ex-officina/exofficina-2005-1-extra.pdf|format=Pdf|titel=Nelis’ verlicht (druk)werk|auteur=Roegiers, Jan|uitgever=<span title="Katholieke Universiteit Leuven">KU Leuven</span>|accessdate=2019-12-31 }}</ref><ref>{{Citeer web
|url=http://books.google.be?hl=nl&id=6VcVAAAAQAAJ&printsec=frontcover
|titel=Cavalcade ende triumph-waegens ... Cornelius Franciscus Nelis ... Eersten van Loven ... Publieke Schole van Mechelen ... 't Oratorie
}}</ref>
Tijdens zijn hogere studie aan de [[wp:Faculteit (onderwijs)|faculteit]] [[wp:Theologie|Theologie]], met in 1760 zijn [[wp:Licentiaat|licentiaat]]sgraad tot gevolg, genoot Nelis al gauw de aandacht van de pas aangestelde koninklijk commissaris voor de hervorming van de universiteit [[wp:Patrice François de Neny|Patrice François de Neny]]. In 1757 benoemde <span title="het toenmalige stadsbestuur">het magistraat</span> van Nelis' thuisstad de student tot president van het [[wp-en:List of colleges of Leuven University|Mechels college&#8202;&zwj;<sup><small>(</small>en<small>)</small></sup>]] in de oude (katholieke) [[wp:Universiteit Leuven (1425-1797)|Universiteit Leuven]] en bij deze laatste werd hij aangesteld tot [[wp:Bibliothecaris|bibliothecaris]] op 1 februari 1758, een maand nadat de Neny hoofd-president van de [[wp:Geheime Raad|Geheime Raad]] was geworden. De Neny bezorgde hem ook een fatsoenlijk inkomen door hem te laten benoemen tot [[wp:kanunnik|kanunnik]] aan de Sint-Pieterskerk te Leuven.<ref name="RJ1" /><ref>[http://home.scarlet.be/~camaja/Archief/De%20Leuvense%20universiteitsbibliotheek.pdf De Leuvense universiteitsbibliotheek]</ref> Zijn steun liet Nelis richtte toe het niveau van de bibliotheek op te tillen en de universitaire pers drukkerij opte richten.<ref>{{Citeer web
|url=https://www.arts.kuleuven.be/geschiedenis/onderzoek/historische-situering
|titel=Historische Situering
|uitgever=Onderzoekseenheid Geschiedenis <span title="Katholieke Universiteit Leuven">KU Leuven</span>
|accessdate=2020-01-01
}}</ref><ref group="N">De huidige 'Universitaire Pers Leuven' onder de vlag van de KU Leuven werd evenwel pas in 1971 opgericht.</ref> De toen opbloeiende natuurwetenschappen verdienden vanuit zijn theologisch gegronde filosofische overtuiging meer academische geestdrift. Geconfronteerd met achterhaalde praktijken in de Leuvense universiteit, met haar monopolie in de Oostenrijkse Nederlanden, werd Nelis betrokken bij plannen tot oprichten van een [[wp:Academie|academie]] in Brussel om alzo de jeugd modern opgevatte hoge studies te bieden, wat door de burgerlijke overheid zeer geapprecieerd werd maar door Leuven zo weinig, dat hij op 22 juli 1765 een heenkomen vond in een kanonnikaat aan de kathedraal van [[wp:Doornik|Doornik]] — met als extra voordeel een verdrievoudigd inkomen. Hij verhuisde pas in 1767 en zijn bibliothecarispositie gaf hij het volgende jaar op; vanaf toen noemde hij zich '&zwj;(''<span title="Naast de hoofdbetekenis 'abt' werden van in de 18e eeuw ook aan de tonsuur (kaal kroontje) herkenbare seculiere clerici (geestelijken die onder de andere mensen leven) in het Frans abbé genoemd; sinds het laatste kwart van de 20e is dat minder gebruikelijk.">abbé</span>'') ''de'' Nelis'. In 1769 werd hij lid van de nieuwe ''Société littéraire'', die na een paar jaar ''Académie'' werd.<ref>{{Citeer web
|url=http://www.dbnl.org/tekst/geyl001gesc01_01/geyl001gesc01_01_0048.php
|titel=Geschiedenis van de Nederlandse stam (herziene uitgave in 3 delen)
==Varia==
*Jan Roegiers (1944-2013), oud-hoofdbibliothecaris van de KU Leuven, noemde C.F. Nelis ''"de enige interessante filosoof die Leuven in de achttiende eeuw heeft voortgebracht''.<ref name="RJ1" />*De Mechelse [[wp:Pomologie|pomoloog]] ridder [[Jan Karel Nelis|Jan Karel [de] Nelis]] , tevens politicus, was een jongere broer van C.F.
==Bibliografie==
===Vroege werkjes===
Hoewel anoniem, kunnen deze toegeschreven worden aan C.G. Nelis en zeker drukte hij ze illegaal:<ref name="RJ1" />
*''Fragment sur les principes du vrai bonheur. Discours à Lysimaque''. (1763)<ref name="VT172" />
*''Alexis. Fragment d’institution d’un prince''. (1763)
==Bronnen==
<div class="References">
*{{Citeer web
|url=http://bib.kuleuven.be/over-ons/publicaties/ex-officina/exofficina-2005-1-extra.pdf
|format=Pdf
|titel=Nelis’ verlicht (druk)werk
|auteur=Roegiers, Jan
|uitgever=<span title="Katholieke Universiteit Leuven">KU Leuven</span>
|jaar=2005<!--Ex Officina dient nieuwsjes, url bevat 'exofficina 2005-1-extra' en de tekst stelt 'Het dook in 2003 op'-->
|accessdate=2019-12-31
}} — Voor vele beweringen ''zonder'' bronindexje: de bron; voor diverse ''met'': een aanvullende bron
*Verschaffel, Tom. [https://books.google.be/books?id=GrZFWqnwgGIC&pg=PA1&lpg=PA510&dq=Corneille-François+de+Nélis&source=bl&ots=slx5qFDb6D&sig=fsreWLAL4vr0QpLep362xgPtmzc&hl=nl#v=onepage&q&f=false ''De hoed en de hond – Geschiedschrijving in de Zuidelijke Nederlanden 1715-1794'']. Verloren, Hilversum (1998). <small>Nagezien 2019-12-31: (uittreksels); zie details hieronder.</small>
<references />
Controleur, bureaucraten, controlegebruikers, emailconfirmed, phantom, rollback, beheerders
13.453
bewerkingen