Hoofdmenu openen

Mechelen Mapt β

De Geheimzinnige Kazerne Dossin

English.gif Book about the role of the Barracks Dossin at Mechelen in the Holocaust history during World War II
Boek De Geheimzinnige Kazerne Dossin.jpg Dossinkazerne.jpg
Drie talen: Versies nl  & fr, allicht uit 1944; versie en wellicht uit 1945
Boek The Mysterious Dossin Barracks - fragment.jpg

De geheimzinnige Kazerne Dossin te MechelenDeportatiekamp der Joden evenals La mystérieuse Caserne Dossin à Malinesle camp de déportation des juifs en tenslotte The mysterious Dossin Barracks in Mechlinthe deportation camp of the Jews op de titelbladen onder respectievelijk 'De Geheimzinnige Kazerne Dossin' met ondertitel 'Deportatiekamp der Joden', ‍'La mystérieuse Caserne Dossin – Le Camp de Déportation des Juifs'‍ en ‍'The mysterious Dossin Barracks - The Deportation Camp of the Jews'‍ op de kaften, kwamen bij drukkerij Excelsior in Antwerpen van de pers. De boekjes van elk een 47-tal bladzijden van 20,5 x 13,5 cm verschenen in de maanden na de bevrijding van tenminste die stad bij Uitgeverij ‟Ontwikkeling”, Somersstraat 22, Antwerpen.[N 1]

Ze illustreren de zwarte periode uit de geschiedenis van de kazerne Baron Dossin de St-Georges: door Nazi's gerund verzamelkamp voor deportatie van vooral Joodse mensen in de Tweede Wereldoorlog.

Inhoud

InhoudBewerken

Uit het voorwoord:
"Enkele bladzijden van het hier verhaalde, verschenen reeds in « Le Coq Victorieux », het veelgelezen Waalsche sluikblad. [...]. Ik breng maar enkele namen op de lijst der oorlogsmisdadigers, grooten en kleinen. Dat zij niet mogen ontbreken, in deze uren dat de bevrijding van alle verdrukten in aantocht is,[N 1] zult gij, na de lezing, met mij en met gansch uw verontwaardigd hart beamen. JOS. HAKKER"

Joseph Hakker,[N 2] verhaalt half augustus 1944 zijn wedervaren van toen hij, zijn echtgenote stervende wetend en als vader van een gehuwde zoon, na "de eerste Bartholomeusnacht der Antwerpse Joden"[N 3] zoals nog zovelen van hen werd opgepakt in het zogenaamde Jodenkwartier en na een paar weken in de lokale gevangenis naar Mechelen gebracht. Hij beschrijft de zonder enige aanleiding schrijnende toestanden, door Majoor Schmidt, Hauptmann Steckman, Oberleutnant Krolsch (een advocaat) en onderofficieren Poppe (een Gentenaar) en Props.

Hakker wist tijdens de treinrit (konvooi XVIII-XIX) van de Dossinkazerne richting Polen, te vluchten bij Boutersem of Roosbeek[N 4] en zich schuil te houden bij het verzet van Luik. Aldus kon hij getuigen over de wreedheid van de bezettingsmacht tegenover de Joodse gemeenschap.

VerzetBewerken

Van hem rolden in 1945 van de "Moderne boek- en handelsdrukkerij Excelsior nv"-persen 'De heldenstrijd der Maquis - hun werk, hun lijden, hun strijden' en ‍'La lutte héroique du maquis - leur vie, leurs souffrances, leur travail'‍ over het verzet. De foto buitenop de kaft omheen 48 pagina's toont de steenkoolhandelaar Maurice Waha, die het leven had gelaten bij zijn poging een met dynamiet geladen tank te stoppen, die de terugtrekkende Duitsers op 4 september 1944 loslieten op een Luikse volkswijk.

Externe linksBewerken

FilmlinksBewerken

De Malines à Auschwitz


BronnenBewerken

VoetnotenBewerken

  1. 1,0 1,1 De drukkerij en haar moederhuis, de uitgever, waren gelieerd met de Volksgazet van de Belgische Werkliedenpartij (BWP). Deze was onder de Duitse bezetting opgeheven door de groep rond de neutralistisch collaborerende Hendrik De Man. Een deel van de partijtop volgde echter de regering in ballingschap naar Londen; uit dit midden kreeg in 1944 een ondergrondse Belgische Socialistische Partij (BSP) vorm. Haar statuten zouden pas in juni 1945 officieel worden. Tot de laatste dagen van de bezetting werd vanaf 13 juni 1940 op de Excelsiorpersen 'Volk en Staat' gedrukt, nadat de eerdere drukker dat Vlaamsnationalistische dagblad kort na de inval had stopgezet. Op initiatief van enige oud-redacteurs van de Volksgazet werd dan van in juni '41, gedurende de hele verdere bezettingstijd maar niet steeds vanuit eenzelfde locatie, clandestien 'De Werker' gedrukt, op een 1.000-tal exemplaren. Op 4 september 1944 arriveerden de Engelsen in Antwerpen en in de namiddag wapperde een reusachtige Belgische driekleur op de kathedraaltoren, wijl Russen aan de Luchtbal de boel nog tot in de duisternis opkuisten. Het verzet (de 'Weerstand') hield bruggen te Wijnegem en Merksem en werd op de BBC een reguliere strijdmacht verklaard als 'Belgische Binnenlandse Strijdkrachten' door de geallieerde opperbevelhebber, generaal Eisenhower. Nog die avond rolde het (al eerder voorbereide) bevrijdingsnummer van de Volksgazet bij Excelsior uit, met daarin de "Vrijheidsboodschap van de Socialistische Partij van België". De op de kaft van de Nederlands- en Franstalige versies van Hakkers boekje gedrukte prijs was vijf Belgische frank, die van de Engelstalige zes. De haven en Scheldemonding dienden nog tot ver in oktober door 'Harry' en zijn weerstanders bevrijd te worden. Een V-bom op 22 december vernielde om 1.55 uur de vooroorlogse archieven van sm Ontwikkeling, Excelsior nv en De Volkgazet en beschadigde Excelsior zodat de krant een paar weken bij Le Soir en De Nieuwe Gazet gedrukt werd. De geallieerden hadden België als geheel eind november 1944 bevrijd maar definitief pas eind januari en Europa op 8 mei 1945 (al de 9e Moskoutijd).
  2. Joseph Hakker (° Amsterdam 28 mei 1887 – † Brecht 9 maart 1967) weduwnaar van Rachel Simons (° Den Haag 11 oktober 1874 – † Antwerpen 28 oktober 1942, of in Josephs verhaal de 29e) is niet te verwarren met de Haagse sigarenmaker en los werkman Joseph Barend Hakker (° Den Haag 22 juni 1887 – † Auschwitz 22 oktober 1942), een ongelukkigere leeftijdsgenoot die wel de eindbestemming bereikt had. Ook zijn beide kinderen, zijn eerste én tweede echtgenotes overleefden dat concentratiekamp niet.
  3. De auteur vergelijkt met de Parijse Bartolomeusnacht.
  4. Hakker reed op 15 januari 1943 met 50 ongelukkigen per met koeiendrek besmeurde beestenwagen tot het vlakbije Muizen. Daar werd op een werkmanstrein overgestapt, waaruit hij sprong bij Boutersem of "Oost-Rozebeke". Dat is een gemeente in West-Vlaanderen; Boutersem grenst aan het oosten van Roosbeek. Hij getuigt van een er achtergelaten gewonde, 14 ontmoete mede­ontsnapten en meerdere doden. In feite waren er 70 gesprongen waarvan 61 ontvluchtten, waaronder ene Meyer Tabakman die zijn relaas deed in het verzetskrantje Le Flambeau. Het inspireerde tot de verzetsactie op het beruchte XXe konvooi, het eerste met tot Auschwitz gesloten veewagons waarmee de Nazi's zulke ontsnappingen wilden voorkomen. Daaruit sprongen op 19 april 1943 op verscheidene plaatsen in totaal 231 of 232 personen. Het liet behalve bloedsporen ook 26 lijken na te Mechelen, Roosbeek, Tienen, Wilderen, Borgloon... en 90 werden weer gevat en op een volgend transport gezet.